Pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę w trakcie roku trzeba wysłać PIT-11 nie później niż do 15-ego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym została pobrana ostatnia zaliczka (art. 39 ust. 1-2 ustawy o PIT).

Oczywiście nie dostaniesz PIT-11 jeżeli złożyłeś do 10 stycznia wniosek PIT-12 o rozliczenie przez płatnika, bo wtedy roczny PIT składa za Ciebie właśnie płatnik.

Nawet jeżeli nie dostaniesz od pracodawcy w PIT-11 musisz złożyć zeznanie roczne do 30 kwietnia.

Brak PIT-11 nie zwalnia z rocznego rozliczenia podatku

Bez PIT-11 nie będzie to jednak łatwe więc najpierw spróbuj dowiedzieć się dlaczego nie dostałeś tej informacji. Może przesyłka zaginęła na poczcie a może w ogóle nie została wysłana. W takiej sytuacji nie obrażaj się na pracodawcę tylko idź osobiście do kadr czy księgowości i upomnij się o PIT-11.

Jeżeli nie uda się w ten sposób nic uzyskać zawsze można poprosić urząd skarbowy lub urząd kontroli skarbowej o interwencję. Za niewydajnie PIT-11 w ustawowym terminie pracodawcy grozi grzywna do 180 tzw. stawek dziennych (art. 80 ust. 2 kodeksu karnego skarbowego).

Stawka dzienna za przestępstwo skarbowe może być określona od (minimalnie) 43,90 zł (1/30 najniższego wynagrodzenia, czyli 1/30 z 1317 zł) do (maksymalnie) 17 560 zł (czterystukrotność najniższej stawki).

Za wykroczenia skarbowe kara grzywny może być wymierzona w granicach od 1/10 do dwudziestokrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia, chyba że kodeks stanowi inaczej. Czyli w 2010 roku za wykroczenie skarbowe sąd może orzec karę grzywny w wysokości od 131,7 zł do 26 340 zł.

Mandatem karnym można nałożyć karę grzywny w granicach nieprzekraczających podwójnej wysokości minimalnego wynagrodzenia (czyli 2 x 1317 = 2634 zł ).

Wyrokiem nakazowym można wymierzyć karę grzywny w granicach nieprzekraczających dziesięciokrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia (10 x 1317 = 13 170 zł).

Jednak w praktyce grzywna za niewydanie w terminie PIT-11 nie powinna przekroczyć 26 340,- zł. Na ogół takie zdarzenie traktuje się jako tzw. wypadek mniejszej wagi i karze jak wykroczenie skarbowe (art. 80 § 4 kks). Ale i taka grzywna z pewnością będzie dolegliwa.

Urząd kontroli skarbowej może wymierzyć grzywnę – jednak nie może zmusić w inny sposób pracodawcy, aby ten faktycznie wydał pracownikowi PIT-11. W takiej sytuacji podatnik będzie musiał sam ustalić wszelkie dane potrzebne do wypełnienia swojego rocznego PIT-a.

W tym celu powinien zgromadzić (odszukać) dokumenty dotyczące uzyskanego wynagrodzenia, potrącanych kosztów, składek i zaliczek na podatek. Na pewno przydadzą się formularze ZUS RMUA, wyciągi bankowe lub paski wynagrodzeń oraz umowa o pracę. Jeżeli zbierzemy komplet tych dokumentów nie powinniśmy mieć problemu z zebraniem danych do rocznego PIT-a.

Warto też poinformować urząd skarbowy przy składaniu rocznego PITa, że wobec nieprzekazania przez płatnika PIT-11 podatnik był zmuszony do wypełnienia zeznania na podstawie własnych danych. Można też dołączyć kopię pisma wzywającego płatnika do przekazania PIT-11. Tak radzi swoim podatnikom np. Izba Skarbowa w Poznaniu.

Błędny PIT-11 nie wiąże podatnika

Posiadanie kompletu ww. dokumentów przydaje się również do sprawdzenia otrzymanego od pracodawcy PIT-11. Jeżeli PIT-11 nie pokrywa się z rzeczywistością (np. pracownikowi faktycznie wypłacono w roku podatkowym większe wynagrodzenie niż to wynika z PIT-11, albo pracownikowi przysługują wyższe koszty niż wpisano w informacji PIT-11) – pracownik powinien w rocznym zeznaniu podatkowym uwzględnić rzeczywiste kwoty przychodów i kosztów.

Innymi słowy podatnik nie jest związany informacją PIT-11 jeżeli ta informacja jest sprzeczna z faktami zaistniałymi w rozliczanym roku podatkowym.

Wynagrodzenie za grudzień 2009 r. wypłacone w styczniu 2010 r. jest przychodem roku 2010 i nie powinno znaleźć się w PIT-11 za 2009 r.. Jeżeli mimo to takie wynagrodzenie zostanie wykazane w PIT-11 – pracownik nie powinien go uwzględnić (ani innych z nim związanych kwot zaliczek i składek) w rocznym zeznaniu podatkowym za 2009 rok.

Może się też tak zdarzyć, że dostaniemy spóźniony PIT-11 od pracodawcy już po złożeniu przez nas rocznego PIT-a. Jeżeli okaże się, że ten PIT-11 jest prawidłowy a my pomyliliśmy się w rocznym zeznaniu – powinniśmy złożyć korektę rocznego PIT-a.

Wtedy jeżeli w wyniku korekty nastąpi zwiększenie kwoty podatku do zapłaty (albo zmniejszenie kwoty do zwrotu) – wtedy musimy wpłacić do urzędu skarbowego różnicę wraz z odsetkami. Do korekty (czyli poprawnie wypełnionego całego rocznego PITa) powinniśmy dołączyć pisemne uzasadnienie przyczyn korekty (art. 81 § 2 ordynacji podatkowej).

Więcej o korekcie PIT-ów w tekście Korekta zeznania rocznego

PIT-11 mają obowiązek przekazać podatnikowi nie tylko pracodawcy

Obowiązek przekazania podatnikowi PIT-11 ciąży w szczególności na:

- podmiotach, które w ciągu roku dokonywały wypłat należności ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy, zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego (wypłacanych przez zakład pracy), jak również wypłat z tytułu udziału w nadwyżce bilansowej w przypadku spółdzielni pracy;

- rolniczych spółdzielniach produkcyjnych oraz innych spółdzielniach zajmujących się produkcją rolną w związku z wypłatą dniówek obrachunkowych oraz udziału w dochodzie podzielnym spółdzielni oraz wypłacanymi przez spółdzielnie zasiłkami z ubezpieczenia społecznego.

- podmiotach, które dokonują wypłaty emerytur i rent z zagranicy - od wypłacanych przez nie emerytur i rent,

- jednostkach organizacyjnych uczelni, placówkach naukowych, zakładach pracy oraz innych podmiotach - od wypłacanych przez nie stypendiów,

- organach zatrudnienia - od świadczeń wypłacanych z Funduszu Pracy,

- biurach terenowych Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - od świadczeń wypłacanych z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,

- aresztach śledczych oraz zakładach karnych - od należności za pracę przypadających tymczasowo aresztowanym oraz skazanym,

- spółdzielniach - od oprocentowania wkładów pieniężnych członków spółdzielni, zaliczonego w ciężar kosztów spółdzielni,

- oddziałach Wojskowej Agencji Mieszkaniowej - od wypłacanych żołnierzom świadczeń pieniężnych wynikających z przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej,

- innych podmiotach wskazanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

PIT-11 dla cudzoziemca

Na pisemny wniosek podatnika, który nie posiada miejsca zamieszkania w Polsce i zamierza wyjechać z Polski – płatnicy powinni wystawić PIT-11. Na przesłanie tej informacji podatnikowi i urzędowi skarbowemu właściwemu dla osób zagranicznych płatnik ma 14 dni od dnia złożenia tego wniosku.

Podstawa prawna:
1. Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
2. Ustawa z 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy

Paweł Huczko