Przywilej dla podatników w postaci tzw. czynnego żalu wprowadził art. 16 kodeksu karnego skarbowego. Czynny żal to zawiadomienie organu podatkowego przez podatnika o popełnionych przez niego czynach karanych przez ten kodeks.

Złożenie czynnego żalu sprawi, że nie będziesz podlegał karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Warunkiem jest nie tylko – abyś jako sprawca – po popełnieniu czynu zabronionego zawiadomił o tym organ powołany do ścigania, ujawniając istotne okoliczności tego czynu (np. osoby współdziałające w jego popełnieniu).

Poprzez czynny żal uwolnić się od ryzyka poniesienia odpowiedzialności karnej możesz tylko wtedy, gdy w terminie wyznaczonym przez uprawniony organ postępowania przygotowawczego uiścisz w całości wymagalną należność publicznoprawną uszczuploną popełnionym czynem zabronionym. Pamiętaj, że czynny żal może też dotyczyć czynów zabronionych, które nie polegają na uszczupleniu należnego podatku.

Zawiadomienie powinno być złożone na piśmie. Możliwe też jest przekazanie zawiadomienia ustnie do protokołu. Oznacza to, że jeżeli w czasie wizyty w urzędzie skarbowym przyznasz się w czasie rozmowy z urzędnikiem, że np. nie złożyłeś w terminie zeznania za 2007 r., to nie będzie to czynny żal. Nawet jak zaraz po rozmowie złożysz zeznanie, może zostać ci wymierzona grzywna. Twoje zawiadomienie o opóźnieniu w złożeniu zeznania, nie zostało bowiem ujęte w formie protokołu.